top of page

Waarom een stamboom

Op een stamboom staan de voorouders van een hond. U kunt erop lezen wie zijn ouders, grootouders en overgrootouders zijn. Niets meer en niets minder. Voor u misschien niet zo interessant, maar voor een fokker is dit onmisbare informatie.

Goed fokken kan eenvoudigweg niet zonder stambomen. Een goede fokker probeert een zo verantwoord mogelijke combinatie te maken tussen een reu en een teef. Daarvoor zijn niet alleen de gezondheid, het karakter en het uiterlijk van de twee ouderdieren belangrijk, maar ook van al hun voorouders.

Bij fokken is het onzichtbare genenpakket van beide ouderdieren minstens zo belangrijk als de zichtbare buitenkant. In fokkerijtermen spreken we over het genotype en het fenotype. Het genotype is het totaal aan erfelijk materiaal van de hond, de binnenkant dus. Het fenotype is datgene wat zichtbaar is bij de hond, de buitenkant dus. Genotype en fenotype zijn nooit precies hetzelfde. Een hond kan bijvoorbeeld zwart zijn, maar het gen voor geel dragen. Dat zie je niet aan de buitenkant. Toch kan die hond gele pups krijgen, als de andere ouder ook het gen voor geel heeft. Of een hond heeft zelf goede ogen, maar draagt het gen voor PRA. Ook dat kun je aan de buitenkant niet zien. De pups van die hond kunnen wel PRA krijgen. Tenminste, als de andere ouder ook het gen voor PRA heeft.  Iedere hond draagt het erfelijk materiaal van al zijn voorouders met zich mee. Hoe meer de fokker weet over de voorouders van een hond, hoe kritischer hij de juiste reu bij zijn teef kan zoeken. Weet een fokker helemaal niets van de voorouders van de reu en de teef, dan is het nest een schot in het duister. Dan weet die fokker absoluut niet waar hij mee bezig is. Met alle kans op erfelijke ziekten en afwijkingen bij de pups. En hoe weet een fokker wie de voorouders van een bepaalde reu of teef zijn? Juist ja….. via de stambomen.

Een hond zonder stamboom kan niet deelnemen aan de officiële gezondheidsonderzoeken. Als er officiële pra/cataract en HD- of ED-foto's worden gemaakt, moet namelijk de identiteit van de hond met zekerheid vastgesteld kunnen worden. Dit om fraude tegen te gaan. De dierenarts die de foto's gaat maken, controleert of het chipnummer op de stamboom overeenkomt met het chipnummer van de hond. Zo weet hij zeker dat de onderzochte hond ook werkelijk de hond van de stamboom is. Het chipnummer komt ook op de röntgenfoto's. Ook bij het oogonderzoek gebeurt die controle. Die controle kan niet plaatsvinden bij een stamboomloze hond. Er valt bij zo'n hond niets te controleren. De hond kan misschien wel een chip hebben, maar die chip is niet gekoppeld aan een identificatiesysteem. Natuurlijk kan de eigen dierenarts wel röntgenfoto's van een stamboomloze hond maken en ze beoordelen, maar die zijn dan uitsluitend voor eigen gebruik. De eigen dierenarts mag de officiële foto's niet beoordelen. Die worden opgestuurd naar de Raad van Beheer. Daar worden ze bekeken door een panel van specialisten, die de uitslag bepalen. De fokker krijgt de uitslag thuisgestuurd en er gaat een kopie naar de Raad van Beheer en naar de rasvereniging. Wordt er later gefokt met die hond, dan komt de HD-uitslag op de stambomen van de pups te staan. De rasvereniging publiceert alle uitslagen in het clubblad.

Een fokker die fokt met stamboomloze dieren, heeft dus geen enkel inzicht in de pra/cataract, patella luxatie en HD- of ED-gegevens van de voorouders. Hij weet immers niet wie de voorouders zijn. Als hij ze wel zou kennen (bijvoorbeeld omdat het honden uit zijn eigen kennel zijn) en het zijn ook stamboomloze honden, dan zijn er in ieder geval geen officiële uitslagen en moet u de fokker maar vertrouwen op z'n mooie blauwe ogen.

Heeft een rashondenfokker een nest, dan doet hij daarvan aangifte bij de Raad van Beheer. Hij gebruikt daarvoor de dekkaart. Bij de dekking zijn de gegevens van de ouderdieren daarop al ingevuld en hebben beide eigenaren hun handtekening gezet. Als het nest geboren is, vult de fokker in om hoeveel reutjes en teefjes het gaat en stuurt de kaart binnen 7 dagen op. Hij betaalt vervolgens (in 2017) € 113,30 per pup. Een fokker die geen lid is van de erkende rasvereniging, betaalt een toeslag van € 133,00 per nest. Na een paar weken komt de nestcontroleur van de Raad van Beheer op bezoek bij de fokker. Die controleert of de administratie van de fokker in orde is en of er geen wantoestanden heersen. Als dat in orde is, worden alle pupjes gechipt. De chipcode wordt gekoppeld aan een registratienummer en onder dat nummer worden ze ingeschreven in het Nederlands Honden Stamboek, het NHSB. Het bewijs daarvan is de stamboom.  

Serieuze fokkers hebben nooit nestjes zonder stamboom. Hooguit een enkele pup met een grote fout, een erge onder- of boven voorbijt  bijvoorbeeld of een pup met een rare kleurafwijking. Voor zo'n pupje wordt dan geen stamboom aangevraagd om te voorkomen dat er later toch mee gefokt gaat worden. Meestal mag zo’n hondje zonder stamboom voor een zacht prijsje weg. De fokker moet in principe voor het hele nest stambomen aanvragen. Dat is een eis van de Raad van Beheer. Als de fokker voor één of enkele pups geen stamboom wil, moet hij daar een goede reden voor hebben, anders accepteert de Raad dat niet.

Als je als pupkoper ergens kunt kiezen tussen pups met stamboom of zonder, klopt er iets niet, zeker als het gaat om pups van een paar weken oud. Dan moeten de stambomen voor het hele nest immers allang aangevraagd zijn. Het argument van sommige fokkers dat stambomen zo duur zijn, klopt ook niet. € 113,30 euro voor een stamboom, chip en DNA profiel kun je toch niet heel erg duur noemen! De tarieven kan iedereen overigens lezen op de site van de Raad van Beheer kijk bij de button links voor hun website

bottom of page